آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٩ - كتابخانه بين المللى جوانان - چينى فروشان محسن
كتابخانه بين المللى جوانان
چينى فروشان محسن
كتابخانه بين المللى جوانان در مونيخ (IJB) بعد از جنگ حهانى دوم و در سال ١٩٤٨ توسط خانم دكتر لپمان (LePman) تأسيس شده است. اين خانم يهودى با كمك مالى مؤسسه آمريكايى راكفلر كتابخانه را تأسيس كرده و تا حدود ١٠ سال رياست آن را به عهده داشته است. پس از آن كه كتابخانه توسط ديگران اداره مى شد و در حال حاضر رياست كتابخانه به عهده آقاى دكتر آندرياس بوده (Andrus Bode) است. ايشان داراى دكتراى تاريخ و متخصص در تصويرگيرى كتاب كودك هستند.
در حال حاضر اين كتابخانه از نظر فرهنگى وابسته به يونسكو است; ولى از نظر مالى از سه منبع تغذيه مى شود:
الف) وزارت فرهنگ كشور آلمان
ب) وزارت فرهنگ ايالت باواريا (مونيخ مركز اين ايالت است.)
ج) شهردارى شهر مونيخ.
محل كتابخانه از سال ١٩٨٣ به يك قلعه قديمى بازسازى شده در حاشيه شهر مونيخ به نام Bluttenburg منتقل شده است. اين قلعه در قرن پانزدهم ميلادى ساخته شده و يك كليساى كوچك نيز در حاشيه محوطه اصلى قلعه وجود دارد. هر ساله اين كتابخانه نمايشگاههاى ثابت و سيارى برگزار مى كند و كتابهايى را كه در آن سال به كتابخانه اهداء شده است, به معرض نمايش مى گذارد.
متأسفانه از ايران كتابهاى زيادى در كتابخانه وجود ندارد و عليرغم كتابهاى خوبى كه در ايران چاپ شده است, مؤسسات انتشاراتى ايران تا به حال توجه چندانى نسبت به ارسال كتاب نداشته اند. در سال گذشته تعدادى كتاب از برخى مؤسسات ارسال شده است و قرار شد از اين پس به طور مرتب كتاب و مجلات كودكان و نوجوانان براى آنها ارسال شود. در مقايسه با كتابهاى ساير كشورها, كتابهاى ما جاى خوبى در اين مجموعه خواهند داشت.
***
كتابخانه بين المللى جوانان تنها مؤسسه اى در دنياست كه آثار و مطالب مربوط به كودكان و جوانان سراسر جهان را به طور اصولى و منظم گردآورى مى كند. در حال حاضر بيش از يك هزار ناشر در سرتاسر دنيا تازه ترين كتابهاى مربوط به كودكان كشورهاى خود را به اين كتابخانه اهدا مى كنند. با توجه به اينكه كتابخانه بين المللى جوانان سالانه قريب به ١٧٠٠٠ كتاب و ساير رسانه ها را در دسترس دارد; در سال ١٩٨٨ تعداد مجموع اين نشريات بالغ بر ٤٨٠٠٠٠ گرديد كه شامل ٢٥٣ نشريه به بيش از ١٠٠ زبان از سرتاسر دنياست.
بخش بررسى و تحقيق كتابخانه
در اين بخش از مؤسسه مجموعه اى شامل مراجع و مآخذ بين المللى براى استفاده علاقه مندان سرتاسر دنيا موجود است. كاركنان اين بخش از كتابخانه به تقاضاى كليه استفاده كنندگان از اين مرجعها و مآخذ كه از طريق پست, تلفن و يا مراجعه حضورى صورت مى گيرد, پاسخ مى دهند.
اين مجموعه مشتمل است بر:
١) كتابها و نشريات مرجع: شامل قريب به ٤٤٧٠٠٠ جلد آثار و مطالب مكتوب در باره كودكان. (كه ٦٠٠٠٠ جلد آنها پيش از ١٩٥١ به چاپ رسيده است.) و همچنين مجلات بين المللى كودكان (كه در حال حاضر چاپ و منتشر مى شوند.)
٢) كتابها و نشريات تحقيقى: در حدود ٢١٠٠٠ جلد آثار و مطالب تحقيقى در باره كودك و ٢٥٣ مجله و نشريه حرفه اى و تخصصى روز.
٣) اسناد و مدارك: قريب به ١٠٠٠٠ فقره مقاله هاى مختلف و مطالب و نوشته هاى كوتاه اعم از چاپى يا غيرچاپى و داستانهاى بريده شده و برگرفته شده از جرايد و غيره.٤) مجموعه هاى خاص: شامل پوستر, تقويم, دستنوشته ها و نسخ خطى, تصاوير اصلى و آثار هنرى كودكان.
بخش امانت كتاب
در اين بخش تعداد ٢٥٠٠٠ جلد كتاب به دوازده زبان براى امانت دادن به عامه مراجعه كنندگان گردآورى شده است. در اين بخش علاوه بر امانت دادن كتاب, يك سلسله فعاليتهاى مدون و ثمربخش براى جوانان تدارك ديده شده است كه در قالب فعاليتهاى منظم (شامل بحث در باره كتاب, بحث گروهى به زبانهاى انگليسى و فرانسوى و استوديوى نقاشى و تشكيل گروه آوازه خوان) و فعاليتهاى خاص (از قبيل قرائت آثار مربوط به كودكان توسط پديدآورندگان آنها, تشكيل نمايشگاه كتابهاى نو انتشار يافته, تئاتر عروسكى, نمايش شعبده بازى و غيره است.) همچنين اخيراً سنجش سمعى ـ بصرى كتابخانه بين المللى جوانان تأسيس و فعال شده است.
بخشهاى زبان
بخشهاى زبان كتابخانه بين المللى جوانان اخيراً با تأمين و تكميل كاركنان مورد نياز خود, به رتق و فتق امور مربوط به گروههاى زبان يا مناطق جغرافيايى زير پرداخته است: هلندى, افريقايى, آسياى خاورى, انگليسى, سلتيك, فنلاندى, فرانسوى, آلمانى, يونانى, تركى, مجارى, ايبرى, ايبرى آمريكايى, ايتاليايى, رائتو, رومنى, (لهجه هاى اهالى جنوب شرقى كشور سوئيس و شمال ايتاليا), مالتى, رومانيايى, اسكانديناويا و فرهنگهاى سالويك و روسى.
از جمله وظايف مسؤولان و دست اندركاران بخشهاى زبان اين است كه: ١ـ با ناشران در كشورهاى مربوط تماس بگيرند, ٢ـ بر كار گردآورى كتابها و مجلات كودكان نظارت كنند, ٣ـ به جمع آورى شرح حال پديدآورندگان آثار كودكان و تهيه فهرست كتابها و نشريات مناسب اقدام كنند, ٤ ـ در برگزارى نمايشگاههاى كتاب توسط كتابخانه بين المللى كتاب مشاركت و همكارى كنند, ٥ ـ نقش ميانجى در تأمين حقوق ناظر بر داد و ستد كتاب ايفا كنند و تا آنجا كه حيطه صلاحيت آنان ايجاب مى كند به پرسشها و درخواستهاى مربوط به آثار كودكان وابسته به فرهنگهاى مورد نظر پاسخ دهند.
نمايشگاهها
كتابخانه بين المللى جوانان هر پاييز به مدت پنج هفته نمايشگاه بين المللى كتاب و كودكان و جوانان را در بزرگترين كتابخانه آلمان واقع در شهر مونيخ مونيخ برگزار مى كند. در اين نمايشگاه كه نه تنها براى ناشران و ساير كارشناسان, بلكه براى همگان برپا مى شود, ٤٥٠٠ كتاب جديد كودكان ـ كه از ميان كتابهاى گردآورى شده در كتابخانه بين المللى جوانان در سال قبل برگزيده شده است ـ به نمايش گذاشته مى شود. همزمان با برگزارى اين نمايشگاه, بولتنى ٣٠٠ صفحه اى موسوم به IJB Bulletin حاوى شرحى تفصيلى در باره كتابشناسى ٢٥٠٠ عنوان جديد مهم از سراسر دنيا به زبان آلمانى منتشر مى شود.
كتابخانه بين المللى جوانان در قصر Blutenburg نيز نمايشگاههاى متعددى در باره موضوعات مختلف از جمله تصويرگران يا نويسندگان آثار كودكان, آثار مربوط به كودكان در كشورها يا فرهنگهاى خاص و موضوعات روز يا تاريخى راجع به ادبيات كودكان برگزار مى كند. براى بيشتر اين نمايشگاهها گزارشهاى اختصاصى و كاتالوگ تهيه و عرضه مى شود. بسيارى از نمايشگاههاى كتاب مذكور در قالب نمايشگاههاى سيار نيز در معرض ديد عموم قرار مى گيرد.
حضور نمايشگاه بين المللى كتاب جوانان در نمايشگاههاى بين المللى كتاب
در هر بهار نمايشگاه بين المللى كتاب جوانان در نمايشگاه كتاب كودكان بولونيا شركت مى كند و ضمن برپاكردن غرفه اى اطلاعاتى, مجموعه اى منتخب از كتابهاى ٤٥ كشور را براى ترجمه به ناشران توصيه مى كند. كاتالوگ ١٢٠ صفحه اى موسوم به White Ravens حاوى فهرست و شرحى تفصيلى از ٤٠٠ عنوان به زبان انگليسى براى اين منظور تهيه مى شود. اين كاتالوگ برگزيده اى از آثار و نوشته هاى جديد تحقيقاتى در باره ادبيات كودك را نيز در برمى گيرد. از اين گذشته, كتابخانه بين المللى جوانان در نمايشگاه كتاب فرانكفورت كه همه ساله در اكتبر برگزار مى شود, شركت مى كند و غرفه اطلاعاتى و نمايشگاه كتاب برپا مى دارد.
سمينارها, سمپوزيومها
نمايشگاه بين المللى كتاب پيوندهاى نزديكى با دست اندركاران حرفه اى كتاب كودك در سرتاسر دنيا برقرار مى كند كه از آن جمله اند: كارشناسان تعليم و تربيت, ويراستاران, منتقدان, كتابداران, پژوهشگران و متخصصان دانشگاهى. به منظور برقرارى اين پيوندهاى بين المللى و فراهم آوردن فرصتهاى تبادل اطلاعات و دستاوردهاى تحقيقاتى, نمايشگـــاه بين المللى كتاب جوانان اقدام به برگزارى سمينــــــارها, سمپوزيومها و كنفرانسهايى مى كند كه غالباً با همكارى ساير سازمانها از قبيل كميسيون ملى يونسكو در آلمان صورت مى گيرد.
كمك هزينه مطالعاتى
كتابخانه بين المللى جوانان فرصت مطالعاتى (حداكثر سه ماهه) به محققان و دانشجويان خارجى ارائه مى دهد. فرمهاى درخواست استفاده از اين فرصت مطالعاتى در صورت درخواست براى متقاضيان ارسال خواهد شد.
انجمن كتابهاى تاريخى كودكان (HKG)
انجمن كتابهاى تاريخى كودكان كه در سال ١٩٦٧ بنياد نهاده شد, يك انجمن غيررسمى و متشكل از كارشناسان بررسيهاى آثار تاريخى كودكان است. اين انجمن با ترتيب دادن سلسله سخنرانيهاى منظم در باره موضوعهاى تاريخى, در كار گردآورى و انتخاب آثار مكتوب و نوشته هاى تاريخى در مورد كودكان, كتابخانه بين المللى جوانان را يارى مى دهد.
انتشارات
گزارش IJB يك نشريه فصلى است كه هر چهار ماه يك بارتوسط كتابخانه بين المللى جوانان منتشر مى شود. اين نشريه شامل مقالاتى در باره آثار مكتوب جهانى كودكان و نوجوانان, كتابشناسى و برنامه كتابخانه بين المللى جوانان (فعاليتها و رويداها) در فصل آتى است. مشروح اين نشريه به زبانهاى آلمانى, انگليسى و فرانسوى منتشر مى شود و علاوه بر اين, خلاصه اى از آن به زبان انگليسى انتشار مى يابد.